Zin in zee van Hans en Monique Hagen, illustraties Thé Tjong-Khing, Querido, 4+
Is het waarschijnlijk dat we in de toekomst niet meer ‘altijd is kortjakje ziek’ zingen, maar in plaats daarvan ‘heb jij ook zo’n zin zin in zee’. Dat is de tekst van titelgedicht waarmee Hans en Monique Hagen waarmee hun nieuwe poëzieprentenboek opent. Of dat ‘Ik zag twee broodjes smeren’ wordt vervangen door ‘Ik kan als een vogel vliegen’. Die kans is niet zo groot, daar zijn de oud-Hollandse liedteksten te bekend voor en ze behoren tot ons algemene cultuurgoed. Het is ook niet de bedoeling van de makers. De Hagens schreven naar eigen zeggen de teksten als aanvulling en geen poging tot vervanging.
Is deze hele exercitie dan wel nodig om dit te doen als we zo vertrouwd zijn met de liedjes? Zal het niet vooral verwarring veroorzaken? De scherpslijpers zullen er vast iets van vinden, suggereerden Hans & Monique in een radio-interview. Klopt, dus daar gaan we..
Het is aan te raden om bij het lezen van de bundel de liedjes van Dafne Holtland bij de hand te hebben en te beluisteren, er zit een qr-code in het boek. Dan valt op hoe passend en slim de nieuwe teksten zijn gecomponeerd. Want dit gaat om composities: iedere lettergreep, iedere klemtoon en ieder woordje moet volledig kloppen om het goed zingend te krijgen. Daar zijn de Hagens met vlag en wimpel in geslaagd. Ritme, rijm en metrum zijn subliem en daardoor zijn de liedjes al snel net zulke oorwurmen als de originelen.
Soms verandert er nauwelijks iets: slaap kindje slaap, wordt gaap papa gaap, ik heb nog lang geen slaap. Bij andere teksten komt het besef dat sommige originelen best een beetje raar zijn. Hoezo ging Berend Botje uit varen? En waarom naar Zuidlaren? In de andere versie van de Hagens gaat een kind uit logeren met een koffer vol kleren: ik blijf een nacht, ik blijf een dag, als het van mijn opa mag, Dat klinkt eigentijdser en wellicht kunnen kinderen er meer mee. Dat geldt dan weer minder voor de nieuwe tekst bij hoedje van papier waar bellen voor in de plaats zijn gekomen. En waarom zou je hee poppelepee gaan zingen, naast ozewiesoose? Aan de andere kant: waarom ook niet?
Dat is het antwoord op de scherpslijpersvraag. Nee, het was niet per se nodig en ja is het behoorlijk overbodig. Maar dat is zoveel, ook in de kunsten. De vrees dat oude kinderliedjes hierdoor vergeten worden, lijkt me niet gegrond. Integendeel, ze herleven juist en de teksten van de Hagens kunnen gebruikt worden als aanvulling of extra coupletten. En anders kijk je gewoon lekker alleen naar de fraaie illustraties van good old Thé Tjong-Khing.
