De archivist van Sytze Schalk, Blossom Books, 15+
Vanaf de start van De archivist zit de lezer er meteen lekker in. Een beroemde toneelspeler zakt op het podium in elkaar en uit zijn lichaam groeien grijze draden. “Het grijs kronkelt onder zijn huid, lijkt te bewegen met een eigen als een levend organisme.” Hij is het nieuwste slachtoffer van een mysterieuze ziekte die mensen in een depressie stort waarin ze gevangen worden genomen door negatieve herinneringen. De koning van het beschreven rijk ontkent het bestaan van deze aandoening. Maar steeds meer van zijn onderdanen, evenals de lezer, weten wel beter.
Een complex fantasy boek bespreken is niet eenvoudig. Als recensent verlies je het al snel van de schrijver die zijn wereld heel zorgvuldig heeft opgebouwd en draden heeft gesponnen waar je in geacht wordt te verdwalen. Zie daar maar eens een coherent stukje over te schrijven. Ik waag me er niet vaak aan, ook al omdat het een genre is waar ik niet echt in thuis ben. Maar voor dit debuut van Sytze Schalk moet ik wel een uitzondering maken. De archivist, het eerste deel van De Wentel, straalt aan alle kanten ambitie en doordachtheid uit en het lijkt er op dat we hier met een bijzondere talentvolle schrijver te maken hebben. Dat moet worden opgemerkt want zoveel goede fantasy van Nederlandse schrijvers verschijnt er niet.
De archivist doet ergens denken aan de populaire Netflix-serie Stranger Things. Een duistere onderwereld, bijzondere uitvindingen en toch ook gewone mensen van vlees en bloed. Schalk slaagt er in de personages reliëf en karakter mee te geven, wat in fantasy niet altijd het geval is. Vaker zijn ze poppetjes in een fantasierijk verhaal dat verteld moet worden. Opvallender nog is dat De archivist prima is geschreven. Met vaak mooie metaforen zoals over de lusteloze koning die wordt omschreven ‘alsof hij de pop is van een marionettenspeler die hem in de steek heeft gelaten’.
De archivist gaat over machtswellust en onderdrukking. Maar meer nog over de werking van herinneringen en hoe daar mee gemanipuleerd kan worden. Het zit vernuftig in elkaar en eindigt op een manier waarbij je denkt: laat dat volgende deel maar snel komen.
