ABC van de aarde/ ABC van de middeleeuwen van Marc ter Horst, illustraties Tjarko van der Pol, Gottmer, 8+
‘ABC van…’ is een prima en toegankelijk concept om via de letters van het alfabet een onderwerp uit te diepen. Marc ter Horst maakte samen met illustrator Tjarko van der Pol alvast twee deeltjes in een nieuwe reeks. In het najaar verschijnt het ABC van het lichaam. Vooral het boekje over de middeleeuwen is interessant. Het soort onderwerp waar kinderen meer over willen weten. De inhoudsopgave alleen al is een soort samenvatting van die periode vol ridders, toernooien en kruistochten (x-tochten).
De A is van Adel, de O van Opgravingen en de F van Floris de Vijfde. In korte teksten wordt het begrip toegelicht in heldere zinnen. Bijvoorbeeld over steden: ‘Zo groeiden dorpen uit tot steden / Maar het land was nog steeds van de heer / Daar baalden de burgers van / Ze wilden baas zijn in eigen stad.’
Bij de M van Monnik wordt een jongen niet al te vriendelijk welkom geheten in het klooster. ‘Hartstike gezellig. Maar niet heus / Aan gezelligheid doen we hier niet.’ Of zijn zus ook monnik wil worden? ‘Dat heet een non / De nonnen hebben hun eigen klosster / Hier de heuvel af en dan het derde zandpasd rechts/ Maar verder is alles hetzelfde’.
Frisse taal zonder poespas die voor de jonge lezers goed te begrijpen is. Op oudere leeftijd kunnen ze zich nog wel in de details en jaartallen verdiepen. Hier gaat het om de grondbeginselen. Een soort cursus middeleeuwen voor beginners, maar zeker niet voor dummies. Onder aan de pagina’s tekent Tjarko van der Pol tafereeltjes die het prima verbeelden. Een dorpsplein waar lijfstraffen werden uitgevoerd en de boten van de Noormannen.
Soms dringen de nadelen van de keuze voor het alfabet zich op die nogal dwingend en beperkt is. De auteur verzint creatieve oplossingen zoals dat hij in het hoofdstukje over Handel de Hanze introduceert. ‘Dat begint met een H, maar leg ik uit bij de I’ (van IJssel). Het deeltje over de aarde komt wat minder uit de verf, maar dat kan te maken hebben met het onderwerp. De keuze van de woorden is gekunstelder (de V is van Vorm, de X van X-factor) en er zit meer herhaling in.
Bij de Q redt Van der Horst zich er in beide boeken uit door een quizje aan te bieden. Uiteraard beginnen alle goede antwoorden met een Q.
