De roadtrip van Khalid Boudou, Moon, 15+
Deze bespreking stond op 13 december 2025 in het Friesch Dagblad
Opa en kleinzoon rijden in De roadtrip van Khalid Boudou in een oude Ferrari naar Marokko. Het blijkt zowel een vlucht als zoektocht die beiden het nodige oplevert.
Zijn ze op de vlucht, gaan ze ergens heen of gaan ze ergens naar terug? Het zijn de vragen die Sami en zijn opa zichzelf ook regelmatig stellen als ze met een opgeknapte Ferrari de tocht naar Marokko ondernemen. Er valt voor alle opties iets te zeggen. Vluchten voor een kapot leven en reis terug naar zichzelf.
Nachtmerries
De achttienjarige Sami heeft zich diep in de schulden gewerkt en krijgt te maken met deurwaarders en criminele vrienden die op een gewelddadige manier hun geld terugeisen. Hij dreigt ook nog eens zijn huis te worden uitgezet. Opa tobt met zijn fysieke en geestelijke gezondheid. Hij wordt geteisterd door nachtmerries waarin hij gebeurtenissen uit zijn jeugd lijkt te herbeleven.
Veel wil hij er niet over kwijt aan zijn kleinzoon. Ook niet als het idee voor de reis concrete vormen aanneemt. Hij overtuigt Sami ervan dat het een goed plan is. De jongen heeft er wel oren naar omdat hij zo de puinhoop thuis kan ontvluchten. Het grootste deel van De roadtrip reist de lezer mee met opa en kleinzoon door Frankrijk en Spanje op weg naar Marokko. Onderweg naar een plot waarin Sami eindelijk aan de weet komt waarom het voor zijn opa zo belangrijk is om in het reine te komen met zijn verleden.
Khalid Boudou is een Nederlandse schrijver met Marokkaanse roots die in 2001 debuteerde met Het Schnitzelparadijs dat succesvol werd verfilmd. Veel van zijn werk is geschikt zijn voor de groep jongeren die het kind-zijn achter zich heeft gelaten en bezig is volwassen te worden. Vlotte boeken met meestal een rauw randje.
Van een bootje gevallen
In dit boek zijn de personages overtuigend uitgewerkt. Sami doet ontzettend zijn best en wil het voor iedereen goed doen. Hij laveert tussen zijn gescheiden ouders en erkent dat hij misschien toch te veel mee wil doen met de populaire jongens voor wie alles draait om de poen. Hij omschrijft ze treffend als ‘jongens die met minimale inspanning en maximale snelheid de top willen bereiken.’ In die zin dat de top zoveel mogelijk geld verdienen is. Natuurlijk moet Sami dealen met zijn afkomst, waarvan de nadelen als vanzelfsprekend en bijna laconiek worden opgevoerd. Maar ze zijn er wel. Dat ze hem bij een stageplek vragen waar hij is geboren en dat Sami dan: “gewoon in Zaandam” moet zeggen. ‘Wat denken ze dan, dan ik van een bootje ben gevallen ofzo?’
Hamsterhoofden
Het grote geheim van opa heeft alles met de Marokkaanse cultuur te maken en wordt in het sterk einde onthuld. Het gaat om een dramatische gebeurtenis die voor meerdere families levensveranderend is geweest en nog steeds doorwerkt. Interessant dat Boudou duidelijk maakt dat discriminatie en angst voor de ander ook in Marokko zelf een rol spelen.
De kracht van Boudou is zijn vlotte schrijfstijl, makkelijk leesbaar en met veel humor. Hij hanteert sterke beeldspraken: deurwaarders met ‘hun schijnheilige hamsterhoofden en verfrommelde pakken’. Sommige vergelijkingen schieten iets te ver door, zoals de Ferrari die net als opa een oude strijder is: ‘beschadigd door de tand des tijds, maar niet verslagen.’ Het bloemrijke proza is filmisch, je ziet de reis in die opvallende rode auto voor je. Ook dit boek leent zich uitstekend voor het witte doek.
Gevolgen van migratie
De roadtrip stipt veel terloops aan, waardoor het een bredere roman is over meerdere onderwerpen waarin vooral de verschillen en overeenkomsten tussen de generaties goed naar voren komt. Zo’n reis is een geschikt vehikel voor gesprekken. Ondanks gekissebis en ergernissen blijven de twee aan de praat in een sfeer van liefde, respect en loyaliteit. Opa is enorm liefdevol richting zijn kleinzoon, maar ook duidelijk, en dat waardeert Sami. Opa vertelt bij stukjes en beetjes zijn levensverhaal en ze praten over volwassen worden, doelen in het leven en ook over de gevolgen van migratie. Opa is er eerlijk over dat hij denkt dat de mens is als een plantje dat het best gedijt op eigen grond. Hij zegt het tegen zijn in Zaandam geboren kleinzoon, maar heeft het over zichzelf. Die uitspraak is misschien wel de kern van het verhaal in een notendop.
