‘De wolf en ik’ van Liesbeth Rosendaal. Gottmer, 10+
Het is geen boude bewering dat je aan thema’s in de jeugdliteratuur de tijd kan duiden. Dat er momenteel meerdere kinderboeken over de wolf verschijnen, is geheel logisch. Het dier wandelt weer door ons land en dat roept veel op en zorgt ook voor soms fel debat. Hoort de wolf wel in ons land thuis en worden de gevaren voor de mens niet te groot? We zijn er maar druk mee.
Schrijfster Liesbeth Rosendaal neemt in haar fictiedebuut De wolf en ik duidelijk stelling in die discussie door de schuld bij de mens te leggen. Als de mensen zich maar gedragen, zich aan een paar gedragsregels houden en wolven niet gaan voeren, is er weinig aan de hand. Heldere boodschap die in het non-fictieboek Dit boek is voor de wolf van Bibi Dumon Tak van een activistische context werd voorzien. In Wolfke van Mariska Overman gaat het over het protest tegen het dier. Rosendaal is bekend van de bekroonde non-fictie ‘Toen het oorlog was’-boeken over beide wereldoorlogen, die ze samen met een collectief schreef. Vorig jaar was ze een van de auteurs van het onvolprezen non-fictieboek Het begon met peper over Indonesië.
In dit avonturenverhaal over de wolf kan ze het uitleggen nog niet helemaal laten. Ze gaat iets teveel op de knieën met wolvenweetjes en waarschuwingen en tips in een wat schoolse stijl. Het verhaal is een vlot leesbaar avontuur over een jonge vogelaarster die in het bos stuit op een natuurfotograaf die aan zijn mooie plaatjes komt door de wolven te lokken met voedsel. Dat is levensgevaarlijk en wakkert de activist in Kik aan. Ze krijgt weinig gehoor bij volwassenen maar met de hulp van twee vrienden brengt ze de waarheid aan het licht. Mooi zijlijntje is het leugentje over dat ze zelf een wolf heeft gezien, haar in de weg gaat zitten. Een lekker ouderwets avontuur met een einde dat je mijlenver ziet aankomen en dat je even graag wel dan niet had gelezen.
Een merkwaardige stilistische toepassing is het perspectief van de wolf zelf. Vanuit de derde persoon lezen we hoe de wolf zich door het bos beweegt en reageert op de gevaren en aanwezigheid van andere dieren en mensen. Op deze manier in de gedachtewereld van een dieren kruipen is op zijn minst triviaal. Waarom zou een mens kunnen invullen hoe een dier denkt en doet? Misschien is het bedoeld om de wolf recht te doen en een stem te even. Aan het verhaal voegt het weinig toe en het heeft een gekunstelde en een beetje potsierlijke uitwerking.
Kiks liefde voor natuur en dieren worden benadrukt in de verhaallijn waarin haar vaders het plan opvatten om van Arnhem (op fietsafstand van de Hoge Veluwe) naar Amsterdam te verhuizen. Het is opvulling in een verhaal waarin het redden en begrijpen van de wolf centraal staan. Gelukkig blijft dat voldoende overeind.
