Noanouk van Michaël Boele van Hensbroek, Lemniscaat, 14+
De titel Noanouk is gebaseerd op een vrij letterlijke fusie van twee vijftienjarige vriendinnen: Manouk en Noa. In een gewaagd medisch experiment wordt de doodzieke Noa opnieuw ‘geprint’ in een ander lichaam. Niet dat ze nog heel lang zal leven, maar ze kan in ieder geval genieten van een concert van Taylor Swift. Een opvallend gegeven voor een jeugdboek waarin de grenzen van de medische wetenschap worden onderzocht. Is het mogelijk mensen opnieuw te maken zonder de ziektes waaraan ze lijden?
Manouk is de dochter van een beroemde onderzoeker en in de weekenden werkt ze voor haar plezier in het laboratorium van haar moeder. Daar wordt geëxperimenteerd met het printen van (delen) van dieren. Als bij haar beste vriendin een kwaadaardig gezwel in de hersenen wordt geconstateerd, bedenkt Manouk een reddingsplan om Noa te genezen. Uiteraard buiten medeweten van haar moeder om.
Kinderarts Michaël Boele van Hensbroek blijft in zijn tweede jeugdboek dichtbij zijn eigen expertise: de geneeskunde. Het levert een semi-wetenschappelijk boek om op met veel informatie over mogelijke toepassingen in de medische sector. In hoeverre hier een realistisch of futuristisch scenario wordt geschetst, blijft onduidelijk. Dat is bezwaarlijk omdat het verhaal zich in het hier en nu afspeelt en daardoor de suggestie boven het verhaal hangt dat deze experimenten misschien wel uitvoerbaar zijn. Niet zo gek om dat te denken in een wereld waarin de ontwikkelingen op het gebied van AI, klonen en hersenwetenschap razendsnel gaan. Een bioprintmens klinkt vrij absurd, maar wie weet is zoiets al wel in ontwikkeling. Iets meer info daarover had niet misstaan.
Het verhaal kent een paar bijzondere elementen. Manouk wordt gepest omdat ze op veel gebieden uitblinkt en ‘nerdy’ hobbies heeft. Ze is een meisje met een wetenschapsbrein. Nadat vriendin Noa vertelt dat in Afrika, waar ze eerder naar school ging, kinderen die veel kunnen juist worden geprezen, spreekt ze de pesters en meelopers in haar klas toe. Leuk is dat er een liefdeslijntje in de lucht hangt dat anders uitpakt. Manouk krijgt geen verkering met Tom, de jongen met wie ze het laboratorium experiment verder uitwerkt. Goede vrienden zijn is ook heel veel waard.
Het boek bezwijkt enigzins onder de mierzoete Amerikaans filmclichés. Natuurlijk pikt Taylor Swift juist hen er uit tijdens haar concert. Dat ze meteen een belangrijke wetenschappelijke prijs winnen, is ook nogal vergezocht en onnodig om het verhaal gewicht mee te geven. Boele van Hensbroek stipt meerdere dingen aan die niet echt worden uitgewerkt. Bijvoorbeeld dat Manou een kind van een onbekende donorvader is, ook al zo’n mogelijkheid van de medische vooruitgang.
De onderliggende vraag van Nouanouk hoever je mag en kan gaan met medische experimenten en toepassingen om ziektes te genezen is op zich interessant. Dit boek zet er toe aan maar er blijft te veel onduidelijk om er op basis hiervan een gesprek over te voeren.
